Oleh Ustadz Ade Fajar
Urang sadaya tangtos terang naon éta sikap sabar atanapi kasabaran, kecap ieu basajan namung rada hese dilarapkeun dina kahirupan sapopoe, tapi tangtosna urang kedah nyobian napelkeunana dina diri urang.
Naon hartina sikap sabar atanapi kasabaran teh? Nurutkeun kana basa, kecap sabar téh dicandak tina kecap basa Arab al-shabru anu hartosna nahan diri tina ngeluh atanapi ngangluh, sedengkeun dina Kamus Besar Bahasa Indonesia, sabar dihartikeun teu gampil jengkel, teu gampil nyerah, janglar jeung tabah dina nyanghareupan sagala kasusah.
Pernah teu urang umpamana naros ka diri urang sapertos ‘kunaon kedah jadi jalma sabar?’ Jawabana teh kumargi kahirupan urang teh teu salawasna éndah, mun diibaratkeun hirup urang téh kawas roler koster, kadang urang aya di luhur jeung kadang di handap.
Nalika di handap, sakapeung sigana roler koster teh leungit sababaraha baudna sareng komponenana meureun, janten urang teh calik we di handap, hese bade naek deui teh.
Tah kumargi hirup teh teu salawasna bakal sugema, nya urang kedah salawasna ngagaduhan sifat sabar, terus kerja keras bari nyuhunkeun pitulung ka Gusti Allah SWT.
Perkawis sabar teh seueur pisan disinggung sareng dibahas dina Al Qur’an, salah sahijina dina Qur’an surat Al-Baqarah ayat 153, Alloh ngadawuh:
يٰٓاَيُّهَاالَّذِيْنَاٰمَنُوااسْتَعِيْنُوْابِالصَّبْرِوَالصَّلٰوةِۗاِنَّاللّٰهَمَعَالصّٰبِرِيْنَ
”Hey jalma-jalma anu iman! Nyuhunkeun pitulung (ka Alloh) kalayan sabar sareng sholat. Saéstuna Alloh marengan jalma-jalma anu sabar.’’ (QS. Al-Baqarah: 153).
Harti Sabar
Sabar, mangrupi tihang kabagjaan hamba. Kalayan kasabaran, saurang hamba bakal ditangtayungan tina maksiat, konsisten ngalaksanakeun kataatan, sarta tabah dina nyanghareupan rupa-rupa cobaan. Ibnul Qayyim rahimahullah ngadawuh, “Kadudukan sabar dina iman ibarat sirah sakujur awak. Upami sirahna dipotong, maka teu aya deui kahirupan dina awak.” (Al Fawa’id, kc. 95)
Syaikh Muhammad bin Shalih Al ‘Utsaimin rahimahullah , “Sabar nyaeta mancegkeun diri dina ngajalankan kataatan ka Allah, sarta bisa nahan dina pagawean maksiat ka Allah, sarta ngajagana dina rasa jeung sikap ambek dina ngahareupan takdir Allah….” (Syarh Tsalatsatul Ushul, hal. 24)
Dina ayat ieu jelas pisan yén urang teh kedah nyuhunkeun pitulung ka Allah, jalanna nyaéta sabar sareng shalat sabab Allah SWT salawasna marengan jalmi anu sabar.
Kabagjaan teu salawasna aya dina kahirupan, pasti sadayana ngalaman pasang surut, kadang senang, kadang susah, tah nalika susah urang kudu leuwih sabar.
Dina Q.S. Al-Baqarah ayat 155 Alloh SWT ngadawuh,
وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِّنَ الْخَوْفِ وَالْجُوْعِ وَنَقْصٍ مِّنَ الْاَمْوَالِ وَالْاَنْفُسِ
“Sareng leres Kami bakal masihan uji coba ku kasieun, rasa lapar, sareng kurangna harta sareng buah. Sareng pasihan warta anu saé pikeun jalma anu sabar. ” (QS. Al-Baqarah: 155).
Sabar Numutkeun Rasulullah
عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ أَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَا تَسْتَعْمِلُنِي كَمَا اسْتَعْمَلْتَ فُلَانًا قَالَ سَتَلْقَوْنَ بَعْدِي أُثْرَةً فَاصْبِرُوا حَتَّى تَلْقَوْنِي عَلَى الْحَوْضِ
“Ti Usaid bin Hudlair, mugia Allah ridho ka anjeunna; aya saurang ti kalangan Ansar anu ngadawuh; ‘Ya Rasulullah, naha anjeun henteu kedah ngagajihkeun abdi sapertos anjeun ngagajikeun kitu sareng kitu?’. Anjeunna ngawaler: ‘Sanggeus kuring maot, anjeun bakal manggihan sikep utsrah (individualisme, egoisme, jalma anu mentingkeun diri). Ku kituna sing sabar nepi ka anjeun papanggih kuring di talaga al-Haudl (di surga).’” (HR. Bukhari) [No. 3792 Fathul Bari] Sahih.
رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا لَمَّا نَزَلَتْ إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ وَإِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ فَكُتِبَ عَلَيْهِمْ أَنْ لَا يَفِرَّ وَاحِدٌ مِنْ عَشَرَةٍ فَقَالَ سُفْيَانُ غَيْرَ مَرَّةٍ أَنْ لَا يَفِرَّ عِشْرُونَ مِنْ مِائَتَيْنِ ثُمَّ نَزَلَتْ الْآنَ خَفَّفَ اللَّهُ عَنْكُمْ الْآيَةَ فَكَتَبَ أَنْ لَا يَفِرَّ مِائَةٌ مِنْ مِائَتَيْنِ وَزَادَ سُفْيَانُ مَرَّةً نَزَلَتْ حَرِّضْ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتَالِ إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ قَالَ سُفْيَانُ وَقَالَ ابْنُ شُبْرُمَةَ وَأُرَى الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّهْيَ عَنْ الْمُنْكَرِ مِثْلَ هَذَا
“Ti Ibnu Abbas ra, turun ayat: ‘Lamun aya dua puluh jalma sabar di antara anjeun, tangtu maranéhanana baris bisa ngéléhkeun dua ratus musuh. Jeung upama di antara aranjeun aya saratus jalma anu sabar, tangtu maranehna bakal bisa ngéléhkeun sarébu jalma-jalma kafir…’ (Al Anfal: 65). Ku kituna ieu diwajibkeun ka maranehna, ulah aya anu kabur ti sapuluh urang.
Nanemkeun kasabaran teh teu gampang, tapi urang kudu ngalakukeun jeung ngamalkeunana, ti ayeuna hayu urang biasakeun ngalarapkeun kasabaran sangkan urang biasa, sabab dina kahirupan ieu urang pasti bakal diuji ku Allah Subhanahu wata’ala.
